صنعت ۴.۰: مزایا و تاثیرات انقلاب صنعتی چهارم

انقلاب صنعتی چهارم چه تاثیراتی بر حوزه‌های مختلف زندگی ما دارد؟

همانطور که در مقاله قبلی اشاره کردیم انقلاب صنعتی چهارم یا همان صنعت ۴.۰ از جوانب مختلف بسیاری بر زندگی روزمره مردم تاثیرگذار بوده است. این انقلاب تاثیراتی چشمگیر بر سیستم‌ها، خدمات ساخت و همچنین زنجیره‌های تامین گذاشته است. با انقلاب صنعتی چهارم کارخانه‌ها به محصولاتی هوشمند تبدیل شدند و مشتریان خواستار ارائه خدماتی هستند که موجب رضایت آن‌ها شود.

عبارت انقلاب صنعتی چهارم  اولین بار توسط کلاوس شواب، رئیس اجرایی مجمع جهانی اقتصاد، به کار رفت. این عبارت، عنوان کتاب سال ۲۰۱۶ شواب نیز بود. انقلاب صنعتی چهارم به عنوان یک راه حل استراتژیک در بازسازی پایدار اقتصاد پس از بیماری همه گیر COVID-19 نیز گنجانده شده است.

 

 

برخی از فناوری های به کار رفته در صنعت ۴.۰
  • اینترنت اشیا (IoT)
  • استفاده گسترده از حسگرها
  • کلان‌داده‌ها و تجزیه و تحلیل آن‌ها
  • هوش مصنوعی (AI)
  • یادگیری ماشین
  • رابط های لمسی و صوتی
  • سیستم های واقعیت افزوده (AR)
  • رباتیک پیشرفته
  • تولید افزودنی و …

استفاده از این فناوری‌ها در صنعت ۴.۰ مزایای بی‌شماری را به همراه داشته‌است که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. داده‌های حاصل از کاربرد حسگرها
  2. روش‌های بهینه‌سازی تولید
  3. امکان به‌روزرسانی‌های مداوم وضعیت جهت دریافت اطلاعات اصلاحی و هشدارهای پیش‌بینی شده
  4. افزایش کارایی و یادگیری توسط به ‌کارگیری واقعیت افزوده
  5. کمک به افراد دارای مشاغل ناامن یا پیچیده، توسط ماشین آلات

هدف اصلی صنعت ۴.۰ تبدیل صنعت و کلیه صنایع وابسته به آن، از طراحی و تدارکات گرفته تا چرخه عمر محصول، به یک صنعت پاسخگو به مشتری با کارآیی و ابتکار بالا می‌باشد. این کار از راه به‌کارگیری مدل‌های جدید تجاری و منابع جدید درآمدی انجام می‌شود که باعث می‌شود تمام داده‌های مرتبط در هر زمانی در دسترس قرار گیرند و سازمان قادر باشد تا کل شبکه ایجاد ارزش از جمله برنامه‌ریزی تولید، محصول، توسعه تولید و همه مسیرهای تولید و لجستیک را به شکل بی‌درنگ تحت کنترل قرار دهد. البته نکته مهم این است که امنیت داده باید در همه زمان‌ها تضمین شود.

 

 

تاثیرات انقلاب صنعتی چهارم

تاثیر بر کسب و کارها

درک یا پیش بینی شتاب نوآوری و سرعت تحولات مشکل است و حتی برای مطلع‌ترین افراد هم این مسائل بسیار غافلگیرکننده هستند. در واقع، شواهد نشان می‌دهد که تکنولوژی‌هایی که در انقلاب صنعتی چهارم وجود دارند تأثیر عمده ای در کسب و کارهای فعال در تمام صنایع می‌گذارند.

در بخش عرضه، بسیاری از صنایع در حال مشاهده و معرفی‌فناوری های جدیدی هستند که روش‌هایی کاملا جدید از خدمات و روش‌های متحول کننده موجود در زنجیره صنعت به شمار می‌روند. تغییرات عمده‌ای در طرف تقاضا نیز در حال رخ دادن می باشد. گسترش شفافیت، تعامل مصرف کننده، و الگوهای جدید رفتار مصرف کننده (که به طور فزاینده ای مرتبط با دسترسی به داده‌ها می‌باشد) شرکت ها را مجبور به انطباق با روش طراحی، بازاریابی و ارائه محصولات و خدمات می کند.

مسئله مهم، توسعه پلتفرم هایی با قابلیت تکنولوژی است که هم عرضه و هم تقاضا را ترکیب می کند تا ساختار صنعت موجود را دگرگون کند. این پلتفرم‌های تکنولوژی، ارائه شدند تا توسط گوشی های هوشمند، افراد و داده ها مورد استفاده قرار گیرند که در نتیجه باعث ایجاد روش های کاملا جدید مصرف کالاها و خدمات خواهند شد. علاوه بر این، موانع را برای کسب و کارها و افراد مستقل کاهش خواهند‌داد. این بستر کسب و کار جدید به سرعت در حال گسترش به خدمات جدید، نیز می‌باشد.

در کل، چهار حوزه اصلی کسب و کار که انقلاب صنعتی چهارم بر آن تاثیر می‌گذارد عبارتند از:

  1. توقعات مشتری
  2. بهبود محصول
  3. نوآوری های مشترک
  4. تشکل های سازمانی

در کسب و کارها، مشتریان در کانون توجه قرار دارند و همه کسب و کار‌ها برای بهبود خدمات به مشتریان تلاش می‌کنند. محصولات و خدمات فیزیکی نیز می‌توانند با قابلیت های دیجیتال بهبود پیدا کنند که موجب افزایش ارزش می‌شود. با توجه به سرعت نوآوری و دگرگونی در دنیای تجربه مشتری، خدمات مبتنی بر داده‌ها و عملکرد دارایی از طریق تجزیه و تحلیل، به فرم های جدیدی از همکاری احتیاج است. ظهور پلتفرم های بین المللی و سایر مدل های جدید کسب و کار، در نهایت بدان معنی است که استعداد، فرهنگ و تشکل سازمانی باید تجدید شود.

به طور کلی، تغییر از انقلاب صنعتی سوم به انقلاب صنعت ۴.۰ (تکنولوژی های ترکیبی نوآورانه) سازمان‌ها را وادار به بازنگری در روش کاری خود می­‌کند. نتیجه گیری با این حال، همان است:

رهبران کسب و کار و مدیران ارشد نیاز دارند که تغییرات پیرامون خود را حس کنند، مفروضات تیم های عملیاتی خود را به چالش بکشند و به طور مداوم  و خستگی ناپذیری نوآوری کنند.

تاثیر بر دولت

همانطور که علوم فیزیکی، دیجیتال و بیولوژیکی به یکدیگر همگرا هستند، تکنولوژی و پلتفرم‌های جدید نیز شهروندان را قادر به تعامل با دولت‌ها می‌کنند. در طرف مقابل، دولت‌ها نیز قدرت‌های تکنولوژیک جدید به دست خواهندآورد تا از طریق سیستم‌­های نظارت فراگیر و توانایی کنترل زیرساخت‌های دیجیتال، نظارت خود را بر مردم افزایش دهند. توانایی انطباق سیستم‌های دولتی و مقامات عمومی با این وضع، بقای آن‌ها را تعیین می‌کند. اگر آن‌ها قادر به پذیرش تغییر و تحول اساسی باشند و ساختارهای خود را در معرض شفافیت و کارایی قرار دهند قادر به حفظ مزیت رقابتی خود می‌باشند و بقای آنها ادامه خواهدیافت. اما اگر نتوانند رشد پیدا کنند، با مشکلات روزافزونی مواجه خواهندشد.

پذیرفتن حکومت “چابک”، بدین معنی است که قانون‌گذاران باید خود را به طور مداوم به محیط‌های جدید و در حال تغییر وفق دهند، به طوری که بتوانند تغییراتی که در حال ایجاد هستند را به درستی درک کنند. برای این کار، دولت‌ها و سازمان‌های نظارتی نیاز به همکاری نزدیک با کسب و کارها و جوامع مدنی خواهندداشت.

تاثیر بر مردم

انقلاب صنعتی چهارم در نهایت، نه تنها آنچه ما انجام می‌دهیم بلکه آنچه که هستیم را نیز تغییر خواهدداد. این موضوع هویت ما و تمام مسائل مرتبط به آن را تحت تاثیر قرار خواهدداد: احساس ما از حریم خصوصی، مفهوم ما از مالکیت، الگوهای مصرف ما، زمانی که ما به کار و اوقات فراغت اختصاص می­‌دهیم و اینکه چگونه فرصت‌های شغلی خود را توسعه خواهیم‌داد، مهارت‌های خود را پرورش خواهیم‌داد، با مردم دیدار خواهیم‌داد، و روابطمان را گسترش خواهیم‌داد. انقلاب صنعت ۴.۰ همچنین در حال تغییر سلامت انسان است و ممکن است زودتر از آن چیزی که فکر می‌کنیم به افزایش طول عمر انسان منجر شود.

 

شکل دادن به آینده

در آینده چرخه عمر محصول به صورت چشمگیری کوتاه‌تر شده و تنوع محصولات به تدریج بیشتر می‌شود و باید بتوان این محصولات را در مقادیر اندک ولی به شکل اقتصادی تولید کرد. از طرف دیگر زمان شروع و تکمیل فرآیند تولید (lead time) کوتاه تر می‌شود بگونه‌ای که زمان تحویل سریع‌تر خواهدشد.

برای شرکت‌ها این موضوع به معنی آن است که در آینده باید سطح سازمان خود را با نیازهای مشتری هم‌تراز کنند. این موضوع زمانی می‌تواند ایجاد شود که شرکت‌ها امروز تصمیم بگیرند و حرکت به سمت صنعت ۴.۰ را آغاز کنند.

از طرف دیگر انسان‌ها می‌توانند بر تکنولوژی و دگرگونی‌هایی که همراه با آن می‌آید، کنترل داشته باشند. همه ما مسئولیم تا با تصمیم‌هایی که روزانه به عنوان شهروندان، مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران می‌گیریم این تکامل را هدایت کنیم. بنابراین باید از این فرصت و قدرت برای شکل دادن به انقلاب صنعتی چهارم استفاده کنیم و آن را به سوی آینده‌ای که نشان دهنده اهداف و ارزش‌­های مشترک ماست هدایت کنیم.

 

نوشتهٔ پیشین
صنعت ۴.۰: بررسی اجمالی تکامل صنعت جهان
نوشتهٔ بعدی
زنجیره تامین ۴.۰: تعریف، مزایا و تکنولوژی‌های آن
فهرست